Feiten

Opening
De droomwereld
Adam Kersher
Winkie’s restaurant
Huurmoordenaars
De harde realiteit

Opening

Lynch’s Mulholland Drive begint, evenals zijn eerdere film Blue Velvet, met een symbolisch beeld. Bij een beeld als van een Jitterbug-wedstrijd verwacht men echter een zwart-wit gevoel uit de jaren vijftig. De Jitterbug-opname in Mulholland Drive is echter rijk aan kleur en daarboven overdreven professioneel gechoreografeerd, geregisseerd en gedanst. Het is een weergave in de stijl van films van het jonge, aanstormende regisseurstalent Adam Kesher. Later is de film zal blijken dat hij ook daadwerkelijk voornemens heeft dit te realiseren.
Het beeld van de Jitterburg wordt verstoord door een witte lichtvlek. De vlek is uit focus, bewogen en zo helder dat de kleuren vervagen. Als het beeld zich langzaam scherpstelt wordt duidelijk dat het een tweede filmlaag is die over de dansers wordt geprojecteerd. In de lichtvlek herkennen we eventjes later Diane Selwyn, geflankeerd door twee trotse grootoudertypes. Maar als het beeld opnieuw in- en uit focust staat Diane alleen op het toneel, nog steeds enthousiast glimlachend in het theaterlicht alsof ze in een droom verkeert.
Als het beeld van het opgewekte meisje flikkert op de voorgrond, vervaagt de Jitterbug op de achtergrond. Het wordt vervangen door een beeld van een slaapkamer, zwak verlicht door een rode lamp dat een rode gloed werpt over alles en iedereen. Een ziekmakend beeld en ver verwijderd van het geromantiseerde Hollywood-beeld van de Jitterbug. Later zullen we ontdekken dat dit de slaapkamer van Diane is.

De stuntelige camerabewegingen en de manier waarin de slaapkamer in focus verschijnt maken duidelijk dat we het verhaal niet meer als een externe observant beschouwen. We dringen door in iemands hoofd en door zijn of haar ogen gaan kijken. Bij een beeld van een onopgemaakt bed zakt de camera diep in het kussen. Het beeld suggereert dat niet alleen de persoon door wiens ogen we het verhaal bekijken (Diane) maar ook de kijker wegzakt in een slaap- en droomwereld.

De droomwereld

De eerste handeling vindt plaats rond een auto-ongeluk waarbij een jonge, zwartharige vrouw betrokken is. Een zwarte limousine rijdt over Mulholland Drive bij Hollywood. De zwartharige vrouw zit op de achterbank van de auto. Plots stopt de auto waarbij de chauffeur de vrouw onder bedreiging van een pistool verzoekt uit te stappen. Het is duidelijk dat het laatste uur van de vrouw geslagen heeft. Maar voordat het zover komt wordt de stilstaande limousine frontaal aangereden door een aan een wegrace deelnemende auto op de verkeerde weghelft. De chauffeur en bijrijder van de limousine zijn opslag dood. De zwartharige vrouw, ofschoon gewond en in shocktoestand, weet de auto te verlaten. Ze doorloopt een bospad en komt op een andere weg uit. Hier loopt ze een willekeurig huis binnen waarvan de voordeur openstaat. Ze verstopt zich en valt in slaap. Het huis waarin ze binnengedrongen is betreft een kunstenaarsappartement dat door de eigenaar deze maand verlaten wordt om het gedurende haar afwezigheid ter beschikking te stellen aan haar nicht die als actrice in de droomfabriek Hollywood carrière wil maken.
De jonge, optimistisch gestemde nicht Betty treft de volgende dag de woning niet leeg aan. Als ze voor de eerste keer de deur van de badkamer opent staat de zwartharige vrouw onder de douche. Betty gaat er van uit dat ook zij door haar tante is uitgenodigd om gebruik te maken van de woning. De als gevolg van het auto-ongeluk aan geheugenverlies lijdende vrouw heeft echter geen weet van wie ze is of hoe ze heet. Als Betty naar haar naam vraagt antwoordt ze met Rita, een naam die ze snel heeft afgelezen van een filmposter van de film Gilda met Rita Hayworth dat in de badkamer hangt. Er bestaat daadwerkelijk een frappante overeenkomst tussen de zwartharige vrouw en Rita Hayworth. Maar Rita valt snel door de mand en biecht de waarheid op aan Betty. Gefascineerd door haar verhaal biedt Betty haar aan te helpen bij het zoeken naar haar ware identiteit. Het is Betty die daartoe het initiatief neemt omdat Rita, nadat ze in haar tas een grote hoeveelheid geld en een blauwe sleutel heeft aangetroffen, door angst getroffen wordt haar ware identiteit te achterhalen. Enkele geheugenfragmenten van Rita weten de zoektocht op gang te brengen. Ze komen de twee vrouwen te weten dat er op Mulholland Drive een auto-ongeluk heeft plaatsgevonden.
In het restaurant Winkie’s overleggen de vrouwen hoe ze nu verder moeten. Rita schiet plotseling een naam te binnen: Diana Selwyn. Omdat elk ander spoor ontbreekt zoeken ze de naam en een adres op in het telefoonboek.
Na een auditie bij een slecht voorbereid filmproject waarvoor Betty uitgenodigd was, besluiten Betty en Rita het adres van Diana te bezoeken. Rita voelt dat ze achtervolgd wordt door een zwarte auto. In de bungalow van Diane Selwyn treffen ze echter een vrouw aan die beweert niet Diane te zijn en ook Rita niet te herkennen. Wel stuurt ze Betty en Rita naar een andere bungalow die ze naar zeggen met Diane geruild heeft.
Bij de bewuste bungalow reageert niemand op hun aankloppen en wederom op initiatief van Betty dringen ze de woning binnen. Daar treffen ze op bed het levenloze lichaam aan van een jonge vrouw. De vrouwen raken in paniek en ontvluchten het huis.
Terug in hun appartement neemt Betty het besluit dat Rita’s haren afgeknipt moeten worden zodat ze met een blonde pruik onherkenbaar wordt. De concrete aanleiding hiertoe blijft echter onduidelijk evenals de doodsoorzaak van de vrouw in de bungalow.
Tussen Betty en Rita ontwikkelt zich een liefdesband die uitmondt in een uitbundig seksueel contact tussen de vrouwen.
Liggend op bed, dromend maar met open ogen, murmelt Rita spaanse woorden: “Silencio. No hay banda” (Stilte; er is geen band). Betty schudt Rita wakker die daarop naar de stad wil rijden. Ze bezoeken een verborgen theater met de naam “Club Silencio”. Hier treedt een conferencier op die het publiek vertelt dat alles wat ze zodadelijk zullen horen niet echte muziek is maar van een band komt: “No hay banda, no hay orchestra” (er is geen band, er is geen orkest). De paniek bij de vrouwen neemt toe en het hoogtepunt wordt bereikt als een zangeres een spaans liefdeslied inzet en plotseling levenloos ter aarde stort. Maar het lied gaat door want het staat op band.
Betty en Rita verlaten hals over kop het theater en keren terug naar Betty’s appartement.
Betty haalt verwonderd een blauw doosje uit haar tasje en geeft dat aan Rita. Bij het naar binnengaan van het appartement verdwijnt Betty zonder dat het voor Rita (en voor de kijker) duidelijk wordt waarheen ze gaat. Rita steekt de blauwe sleutel die ze nog altijd bij zich daargt in het slot van het blauwe doosje. Als ze het slot omdraait verdwijnt ook Rita alsof ze opgezogen wordt in het doosje.
Het blauwe doosje valt op de grond en wordt de volgende morgen door Betty’s tante gevonden.

Adam Kersher

In deze droomsequentie spelen zich meerdere parallelverhalen af.
De eerste handelt over de jonge regisseur Adam Kersher. We leren hen kennen tijdens een gesprek met enige filmbazen. Ogenschijnlijk is zijn hoofdrolspeelster voor zijn nieuwe film weggevallen. De kijker vermoedt, overigens zonder enige zekerheid hierin te krijgen, dat het hierbij handelt om Rita die door maffiose filmproducenten uit de weg is geruimd om de hoofdrol opnieuw te kunnen bezetten. Adam wordt door de producenten onder druk gezet de hoofdrol te verlenen aan de volledig onbekende actrice Camilla Rhodes. Adam weigert echter en woedend om de gang van zaken vernielt hij de auto van de producenten en trekt zich terug in zijn huis. Daar treft hij zijn vrouw aan in bed met een klusjesman. Deze laatste schaamt zich niet eens en verwijt de sprakeloze regisseur dat hij onverwachts naar huis komt. Als Adam doordraait gooit de klusjesman hem met geweld zijn eigen huis uit.
Adam neemt zijn toevlucht in een klein hotel maar komt er al snel achter dat hij ook daar niet veilig is omdat er berichten voor hem binnenkomen. Zijn bankrekening is geblokkeerd en de controle over zijn film is hij kwijt. Zijn secretaresse laat hem weten dat een man genaamd Cowboy hem spreken wil. Adam stemt in en ontmoet de Cowboy op een verlaten plek. Sprekend in parabels deelt de Cowboy hem mede dat zijn leven in gevaar is als hij niet instemt met de nieuwe hoofdrolbezetting. Volledig zijn eigen existentie verloren stemt Adam uiteindelijk in.
De volgende dag keert Adam terug naar de set en wijst hij de kleurloze Camilla Rhodes aan als hoofdrolspeelster. Zijn blik valt kort op Betty die toevallig op de set aanwezig is. Het oogcontact is intens, wordt echter afgebroken als Betty naar Rita loopt met wie ze naar Diane Selwin zoekt.

Winkie’s restaurant

Een tweede parallelverhaal in de droomsequentie speelt zich opnieuw af in het Winkies’s restaurant. Een jonge man vertelt een andere, oudere man dat hij vanwege een droom dit restaurant moet bezoeken. Hij heeft gedroomd dat achter het restaurant de veroorzaker van zijn angsten zich ophoudt: “he is the one who is doing it” . De jonge man heeft ongelofelijke angsten uitgestaan omdat de man achter het restaurant een verschrikkelijk gezicht heeft. De oudere man biedt aan hem te begeleiden naar de achterzijde van het restaurant en daar rond te kijken. De jonge man wordt daarop nog angstiger omdat dat juist het scenario is dat hij heeft gedroomd. En inderdaad wordt de droom bewaarheid. Achter het restaurant duikt in een fractie van een seconde een man met zwaar verminkt zwart gezicht op waarop de jonge man levenloos ter aarde stort.

Huurmoordenaars

Een derde verhaal speelt zich of in een rommelige kantoor waarin twee huurmoordenaars vertellen over een door een auto-ongeluk mislukte opdracht. De ene moordenaar vermoordt daarop de andere en steekt een zwart boekje bij zich dat vooraf is aangeduid als ‘Wereldgeschiedenis in telefoonnummers’. Wat volgt is een haast carnavaleske vertoning waarin de moordenaar verschillende onschuldige ooggetuigen uit de weg ruimt.

De harde realiteit

De geïdealiseerde en geromantiseerde droomwereld van Betty wordt verbroken als de Cowboy aan haar deur klopt. Hij kijkt naar binnen en zegt “Hey pretty girl. It’s time to wake up”. Het beeld van het levenloze lichaam komt tot leven. Ze staat op en we herkennen Betty die nu echter als Diane aangesproken wordt. Ze ziet er moe en gefrustreerd uit. Rita is op zoek naar haar die nu echter Camilla Rhodes heet.
Diane en Camilla hebben een lesbische verhouding die Camilla echter wil verbreken. Diane reageert vertwijfeld als Camilla haar ondanks de aangekondigde breuk toch uitnodigt voor een feest. Camilla heeft geregeld dat Diane wordt opgehaald in exact dezelfde auto als waarin Rita zat aan het begin van de film. Op dezelfde plek als waar de auto in de droomwereld stopte, stopt deze ook nu. Ditmaal echter wordt Diane verzocht uit te stappen. Camilla wacht op haar om haar te begeleiden naar het feest te huize van Adam Kersher.
De kijker leert Diane nu kennen als een gefaalde actrice. Haar vermeende vriendin Camilla verlooft zich op het feest met Adam. De hoofdrol in zijn film heeft ze sowieso gekregen. Gelijktijdig flirt ze met een andere vrouw (de vertolkster van de kleurloze Camilla Rhodes uit de droomwereld). Ze ontmoedigt daarmee haar voormalige liefdespartner nog meer. Diane leeft in de veronderstelling dat Camilla op zijn minst nog in een lesbische relatie met haar geïnteresseerd zou zijn maar zelfs die rol wordt haar nu ontnomen.
Op het feest herkennen we verschillende personen uit de droomwereld maar die nu een andere identiteit hebben.

Diane besluit een huurmoordenaar in de arm te nemen om Camilla te doden. Het is de huurmoordenaar die we in de droomwereld al zagen en daar de opdracht had Rita op te sporen. Hij krijgt een stapel bankbiljetten, dat overeenkomt met het geld dat Rita bij haar droeg in de droom. De moordenaar geeft Diane een blauwe sleutel, die echter afwijkt van de blauwe sleutel uit de droom. Op Diana’s vraag wat de sleutel opent reageert de moordenaar met een onbestemd lachen. Terwijl Diane wacht tot Camille vermoord wordt, klopt er iemand aan de deur. Het oude echtpaar uit de droom verschijnt. Ze zijn nu echter vanuit een merkwaardige plaats bij Diane terecht gekomen: een blauw kistje uit een zak. Deze zak lag bij de voeten van de angstaanjagende man achter ‘Winkies’ die een jonge man alleen al door zijn verschijnen de dood in heeft gejaagd. Diane laat het echtpaar binnen waarop ze haar direct beginnen lastig te valllen. Diane rent in paniek naar haar slaapkamer en pleegt zelfmoord.
Rook steigt op. Met drie beelden wordt de film beëindigd. Het beeld van de man achter ‘Winkies’, een beeld van Betty en Rita (met blonde pruik) en tenslotte een beeld van de zangeres uit de ‘Club Silencio’.