Hypothesen

1 Kleur / Zwart-wit
2 Hoofdthema
3 Leonard’s ziektebeeld
4 Leonard Shelby / Sammy Jankis
5 Teddy
6 Jimmy
7 Natalie
8 Catherine Shelby
9 Waarheid en werkelijkheid
10 De aanval
11 Auto’s
12 Het verlaten huis
13 Tatoeage “I’ve done it”

Kleur / Zwart-wit

De 22 zwart-wit scènes vinden plaats in chronologische volgorde en spelen zich af over een periode van slechts één uur. De laatste zwart-wit-scène (scène 22) gaat vloeiend over in de eerste kleurenscène (scène A). De 22 kleurenscène vertellen het verhaal in omgekeerde tijdsvolgorde en nemen ons mee in de subjectieve beleving van Leonard. Hier speelt het verhaal zich in drie dagen af.
Aan het gebruik van zwart-wit beelden hoeft mijn inziens geen diepere betekenis toegekend te worden. De beelden zijn zwart-wit gehouden om voor de toch al verwarde kijker een duidelijk onderscheid te maken tussen de twee verhaallijnen.

Hoofdthema


“Memory’s unreliable … Memory’s not perfect.
It’s not even that good. Ask the police; eyewitness testimony is
unreliable … Memory can change the shape of a room or the color
of a car. It’s an interpretation, not a record. Memories can be
changed or distorted, and they’re irrelevant if you have the facts.”

Memento is a film over geheugen en hoe het de identiteit bepaalt. Maar ook
hoe onbetrouwbaar het geheugen is ondanks de cruciale rol die het speelt in
ons dagelijks leven. Herinneringen hebben een context en een betekenis.
In Memento ontbeert Leonard deze context en daardoor ontbreekt het inzicht
in de relevantie van zijn nog aanwezige herinneringen. Het Memento van
Christopher Nolan onderzoekt deze vragen en, in plaats van ze te antwoorden,
schept meer en meer onduidelijkheid.

Leonard’s ziektebeeld

De zwart-wit scene’s geven de kijker inzicht in Anterograde Amnesia, het ziektebeeld van Leonard. Kenmerkend aan dit ziektebeeld is dat de herinneringen voorafgaand aan het ongeval nog intact zijn. Maar intact betekent in deze film niet automatisch accuraat. Het ziektebeeld gaat er van uit dat er geen sprake is van korttermijn geheugen, lange termijn geheugen zou onder gunstige omstandigheden wel aangemaakt kunnen worden. Vaardigheden kunnen aangeleerd worden omschoon de persoon geen weet heeft van deze nieuwe vaardigheden.
Het Sammy Jankis verhaal vertelt ons dat Leonard’s toestand eerder een psychische dan een fysieke oorzaak heeft omdat zijn hersens niet daadwerkelijk beschadigd zijn. Hij bezit nog steeds de vaardigheid om nieuwe herinneringen aan te maken maar zijn psyche laat dit niet toe. Het feit dat Leonard in staat is zijn toestand in detail te beschrijven mag ook als een aanwijzing worden gezien dat hij zich meer kan herinneren dan hij wil. Daarnaast projecteert hij (onbewust) herinneringen op anderen, met name Sammy Jankis.

In de film zien we dan ook vele voorvallen die Leonard zich eigenlijk niet zou moeten kunnen herinneren:

  • Nadat Leonard de gouden gids heeft geraadpleegd en telefonisch een escort heeft besteld, duurt het geruime tijd voordat zij voor zijn deur staat. Als Leonard de deur opent weet hij wie zij is en wat ze komt doen. (scène I);
  • Leonard weet zijn weg te vinden door de buurt op basis van een handgetekende kaart. Bij essentiële plaatsen op deze kaart heeft hij een polaroid opgehangen. Het restaurant waar hij Natalie zou treffen weet hij echter te vinden zonder die kaart omdat die nog in zijn motelkamer hangt (scène S);
  • Zo herinnert hij zich de naam Burt als hij terug gaat naar zijn motel nadat hij zijn sleutels is vergeten (scène R) maar ook als hij de receptie belt (scène 17);
  • Ook weet hij na zijn ontwaken naast Natalie dat ook zij iemand verloren heeft als hij de foto bekijkt van Natalie en Jimmy (scène P);
  • Hij heeft voortdurend weet van de auto van Jimmy. Zelfs in stressvolle momenten als hij door Dodd opgejaagd wordt weet hij zonder raadpleging van foto’s feilloos de auto te vinden.
  • Leonard weet meteen dat Natalie de polaroids moet verbranden om ze te vernietigen. Hij heeft deze tactische handeling aangeleerd na de aanval.
  • De rituele verbranding van de spullen van zijn vrouw duurt zowat een gehele nacht. Als hij in de ochtend het terrein verlaat is hij niet gedesoriënteerd.

Daarentegen stelt Leonard dat hij leert door conditionering. Toch bemerk je dat zijn conditioneringsvaardigheden onvoldoende zijn. Hij probeert de deur van het motel waar hij al een tijd logeert verkeerd te openen (scène R).
Er vanuit gaande dat Leonard Teddy al lange tijd kende zou hij door conditionering toch enig beeld van Teddy moeten hebben zonder telkens zijn polaroid hoeven te raadplegen. Hij laat zich zelfs Teddy door de telefoon beschrijven als Leonard met Teddy afspreekt in Discount Inn (scène 22).

Leonard Shelby / Sammy Jankis

Leonard vertoont sterke overeenkomsten met het karakter Sammy dat hij beschrijft dat in discussies op Internet vaak gesuggereerd wordt dat Sammy slechts een verzinsel is Leonard. Deze conclusie is voornamelijk gebaseerd op de korte metamorfose van Sammy naar Leonard in scène 21.
Toch is Sammy Jankis wel degelijk een bestaande persoon met een (suggestieve) geheugenstoornis die Leonard als verzekeringsagent heeft gekend. Hierdoor heeft hij een duidelijk beeld gekregen van het ziektebeeld. Deze kennis komt hem na zijn ongeval goed van pas. Om niet dagelijks volledig gedesoriënteerd te ontwaken heeft Leonard een tatoeage op zijn hand laten zetten met de tekst “Remember Sammy Jankis“. Door de gedachten aan Sammy Jankis kan hij telkens zijn eigen ziektebeeld verklaren en daarnaar handelen. Het opmerken van die tatoeage op zijn hand werkt ook als een stimulus om de rest van zijn lichaam af te zoeken naar ‘mededelingen’. Scène T in het toilet van het restaurant is hier een goed voorbeeld van.
Dit wil echter niet zeggen dat Sammy Jankis daadwerkelijk de Sammy is die Leonard ons beschrijft. Leonard projecteert een groot gedeelte van zijn leven op dat van Sammy. Hij conditioneert zichzelf door voortdurend het gewenste verhaal te vertellen.

  • Van Teddy weten we dat Sammy ongehuwd was (scène A). De diabetes en de passieve zelfmoord van Leonard’s vrouw projecteert Leonard op de fictieve vrouw van Sammy. Toch is Leonard zich vaag bewust van de diabetes van zijn vrouw. Maar de herinnering hieraan is ongewenst. Zijn herinneringen aan het injecteren van zijn vrouw vervangt hij liever door een gedachte aan het knijpen van zijn vrouw (scène A). Zo heeft hij hoogstwaarschijnlijk ook weet van de overdosering van zijn vrouw. Maar deze herinnering is waarschijnlijk nog bedreigender voor hem omdat daarmee zijn levensmotivatie, het wreken van de moord op zijn vrouw, zinloos wordt.
  • Leonard beschrijft dat Sammy niet gewoon TV kon kijken en daardoor uitsluitend nog naar commercials keek (scène 6). Ook Leonard kan niet gewoon TV kijken. In het huis van Natalie zapt hij naar een commercial (scène E).

Aan iedereen die ook maar enigszins wil luisteren vertelt Leonard het verhaal van Sammy. Maar voor wie Leonard kent weet dat met de beschrijving van Sammy Leonards eigen bestaan wordt beschreven in derde persoon (‘hij’ in plaats van ‘ik’). Dit in acht nemend is het ook niet onbegrijpelijk dat Jimmy in zijn doodsstrijd Leonard als Sammy aanspreekt (scène A).

Leonard is voortdurend bezig te vergeten. Hij is erg selectief in zijn geheugen en onthoudt alleen wat hij wil onthouden. Ervaringen die niet in zijn visie passen laat hij niet toe tot zijn geheugen. Andere ervaringen past hij eventueel aan en dringen wel door tot zijn geheugen. Zijn toestand is dan ook niet ontstaan door een klap op zijn hoofd tijdens de aanval maar door de ervaring die hij bij de aanval heeft opgedaan. Zijn aandoening is dan ook zuiver psychisch. Fysiek is Leonard volledig in staat nieuwe herinneringen op te slaan.
De gedachte dat hij zelf zijn vrouw een overdosis toegediend heeft laat hij uit schuldgevoel niet toe tot zijn geheugen. En al zeker niet zijn mogelijke betrokkenheid of zelfs deelname aan de aanval op zijn vrouw moet absoluut verdrongen worden. Ook alle bewijzen dat hij de vermeende dader van de aanval, John G., al uitgeschakeld heeft laat hij niet doordringen tot zijn geheugen.
Door zichzelf deze informatie te onthouden blijft zijn leven zin houden. Zijn jacht op John G. kan doorgaan. Bewijzen dat zijn jacht eigenlijkvoorbij vernietigt hij. De foto van de vermoorde Jimmy en Leonard in euforie verbrandt hij. Maar deze verbrandt hij ook weer niet helemaal. De overgebleven stukjes van de foto’s bewaart Leonard. Zo speelt hij een spel met zichzelf en liegt hij tegen zichzelf om gelukkig te zijn.

Teddy

Het verhaal wil ons doen geloven dat Teddy de politieagent is die de aanslag op Leonard en zijn vrouw heeft onderzocht. Maar Teddy is corrupt en uitsluitend geïnteresseerd is in het drugsgeld in de kofferbak van Jimmy’s auto. Pogingen daartoe doet hij bij de Discount Inn als hij van auto’s wil wisselen en bij de tatoeagesalon als hij de autosleutels van Leonard probeert te bemachtigen.
Teddy realiseert zich dat Leonard een fantastisch wapen is als hij hem ervan kan overtuigen dat zijn vrouw vermoord is en dat hij recht heeft deze moord te wreken. Hij geeft Leonard het politierapport en plaatst hem in een motel.
Teddy wil Leonard laten geloven dat hij al verschillende John G.’s heeft vermoord en toont hem zelfs een door Teddy gemaakte polaroid van een triomfantelijke Leonard. Hiermee heeft Teddy een Frankenstein monster gecreëerd dat hij op een gegeven moment niet meer onder controle heeft en dat hem uiteindelijk zelf fataal wordt.

Ondanks zijn corruptie en misbruik van Leonard onthult hij voor de kijker gedeeltelijk de ware identiteit van Leonard en kun je hem hierbij niet betrappen op grove leugens (scène A). Hij is zelfs eerlijk in zijn motivatie; hij wil het geld hebben in Jimmy’s kofferbak. Hij heeft ook geen reden om Leonard de waarheid te onthouden omdat hij, net als Natalie, weet dat Leonard het toch weer zal vergeten.
Maar de waarheid komt Leonard ongelegen en hij wil zich doen laten geloven dat Teddy leugens verteld (“Don’t believe his lies“).
Toch zien we op vele andere momenten dat Teddy Leonard om de tuin probeert te leiden:

  • Teddy wil Leonard doen geloven dat er een tweede agent is die achter Leonard jaagt en dat het deze tweede agent is die Leonard in de zwart-wit scènes belt (scène B);
  • Teddy wil niet dat Leonard hem aanspreekt als ‘officer Gammel’ in het bijzijn van Burt (scène 22). Voor Burt moet Teddy de vriend van Leonard zijn. Maar als hij Burt belt om doorverbonden te worden met Leonard gebruikt hij de naam ‘officer Gammel’;
  • Na de confrontatie tussen Leonard en Jimmy suggereert Teddy dat hij een agent is en Leonard niet kent (scène A);
  • Hij laat Leonard opnieuw inboeken in de Discount Inn (scène H) terwijl hij weet dat Leonard daar al overnacht. Immers in de laatste zwart-wit scène bezoekt hij Leonard bij de receptie van het motel.

Desondanks is Teddy waarschijnlijk Leonard’s enige ware vriend die hem ook de waarheid durft te vertellen.

Jimmy

Drugsdealer, vriend van Natalie, die dealt in Freddy’s Bar en Discount Inn. Mogelijk is hij zelfs de eigenaar van Discount Inn die Burt opdraagt een tweede kamer aan Leonard te verhuren.
Hij is in zaken met Teddy omdat hij $200.000 bij zich droeg toen hij Teddy ging bezoeken. Jimmy kent Leonard ook. Bij hun confrontatie zegt Jimmy “Ja ik ken je nog” (scène 22).
Bij een aandachtige beschouwing van deze confrontatie moet je concluderen dat er óf slecht geacteerd wordt óf dat het gevecht tussen Leonard en Jimmy onrealistisch is. Ofschoon Jimmy fysiek krachtiger oogt dan Leonard laat Jimmy zich zonder noemenswaardig verzet wurgen. Toch blijkt hij niet dood te zijn want als Leonard hem de trap afsleept spreekt Jimmy Leonard nog aan met Sammy (scène A). Dat Jimmy na het uitspreken van die naam als gevolg van de wurging overlijdt is niet aannemelijk. Van de manipulatieve Teddy moeten we aannemen dat Jimmy dood is.
Leonard neemt hierna de identiteit over van Jimmy: “I’d rather be mistaken for a dead guy than a murderer.

Natalie

Waarschijnlijk het meest controversiële personage in de film. Het verhaal wil ons doen geloven dat Natalie als een ware femme fatale Leonard misbruikt om Dodd en Teddy te vermoorden. Deze Teddy zou in haar visie haar vriend Jimmy hebben vermoord omdat Teddy de laatste persoon was met wie Jimmy een afspraak had.

Toch hapert dit beeld op meerdere momenten:

  • Op geen enkel moment toont Natalie enig verdriet om het verlies van Jimmy;
  • Als ze Leonard ziet voorrijden in Jimmy Jaguar en kleding moet ze een vermoeden hebben dat Leonard op zijn minst weet heeft van de verdwijning van Jimmy. Na een aanvankelijke scepsis knoopt ze zelfs vriendschappelijke banden aan met Leonard. Uiteindelijk deelt Leonard zelfs haar bed;
  • Het kan niet op toeval berusten dat Natalie Leonard naar dezelfde locatie stuurt om Teddy te vermoorden als waar Jimmy twee dagen eerder door Leonard is gewurgd. Ze weet dat de locatie geïsoleerd ligt. Zou ze daardoor ook een hand hebben gehad in het verdwijnen van Jimmy?
  • Ze merkt op dat zowel zij als Leonard overlevers zijn. Maar wie of wat heeft Natalie overleefd? Het dealersleven met Jimmy?
  • Als Leonard haar vraagt of ze John Gammel kent ontkent ze op een te schaapachtige wijze.

Natalies handelen is niet ingegeven door wraakgevoelens over het verdwijnen van Jimmy. Haar motieven zijn veel meer materieel van aard. Net als Teddy is ze uitsluitend geïnteresseerd in de $200.000 uit de drugsdeal en Leonard wordt ingezet om mededingers als Teddy en Dodd uit de weg te ruimen. Het geld biedt haar de mogelijkheid het leven te leiden waarvan ze droomt, getuige het glossy tijdschrift op haar tafel over een luxueus leven.
Natalie kent zowel Dodd als Teddy uit de drugswereld. Als Jimmy en Teddy Leonard uit het verleden kenden is het ook aan te nemen dat Natalie Leonard al eerder dan het moment dat hij voor komt rijden bij Ferdy’s Bar in Jimmy’s auto heeft gezien.

Over de relatie tussen Dodd en Natalie wordt in de film uiterst geheimzinnig gedaan.
Nadat Natalie Leonard bij haar thuis heeft uitgenodigd vertrekt ze korte tijd later weer om te gaan werken (scène E). In de voorafgaande scène (feitelijk de volgende) komt ze opgewonden weer thuis en meldt Leonard dat ze door Dodd bedreigd is. In filmtijd is de overgang tussen de twee scenes hooguit 15 minuten en ruim voldoende om Leonard te laten vergeten. Natalie heeft in dat kwartier helemaal geen ontmoeting gehad met Dodd, waarschijnlijk heeft ze gewoon in haar auto gewacht zoals ze dat even later opnieuw zal doen.
Als Leonard haar zijn hulp aanbiedt en vraagt waar hij Dodd kan vinden vertelt Natalie dat ze gedwongen werd over Leonard’s auto te praten en dat Dodd daardoor wel achter hem zal aangaan. Leonard schrijft voor zichzelf een briefje met de opdracht Dodd voor Natalie op te ruimen. Maar nadat Dodd door Leonard overmeesterd is laat hij Dodd uiteindelijk weer lopen en vermoord hem niet. Hij moord niet uit liefde.
Na de confrontatie tussen Leonard en Dodd komt Leonard verhaal halen bij Natalie. Leonard toont haar de polaroid van de geknevelde Dodd. Natalie gaat er van uit dat Dodd nu voor haar geen problemen meer zal opleveren. Het onderwerp Dodd komt verder niet meer ter sprake.

De puzzelstukjes van het gedrag van Natalie vallen beter in elkaar als we er van uitgaan dat er in het verleden niet alleen een zakelijke, drugsgerelateerde relatie bestond tussen Leonard en Natalie maar dat er ook een intieme persoonlijke band was. Door zijn geestelijke gestoordheid en de daaropvolgende opname in een psychiatrisch ziekenhuis zijn Natalie en Leonard van elkaar vervreemd. De ‘someone’ uit “She also lost someone” zou daardoor Leonard kunnen zijn.

Catherine Shelby

Ofschoon in de film nergens de naam Catherine valt wordt de vrouw van Leonard op de officiële website van Memento met deze naam aangeduid.
Als Leonard situatie op zijn minst gedeeltelijk psychisch is, is hij ook deels bewust van de dood van zijn vrouw. Deze actieve daad kon alleen uitgevoerd worden als er op zijn minst een wil daartoe was.
Het verhaal wil ons doen geloven dat Leonard van zijn vrouw hield. Maar nergens in de film is hiervoor enig bewijs aan te dragen buiten het feit dat hij geobsedeerd is door de wraakneming op haar dood.

  • In scène K waarin Catherine met een boek in bed ligt en Leonard haar aanspreekt dat ze het boek al meerdere malen heeft gelezen reageert ze geïrriteerd (“Don’t be a prick“). Maar mogelijk mogen we deze scène ook interpreteren als het verlangen van Leonard niet telkens te weten wat er achtereenvolgens in zijn leven gebeurd en doorbreekt zijn gewenste geheugenverlies de sleur van werk, huwelijk en leven.
  • Ook in scène A als Cataherine op de bedrand haar insuline-injectie afwacht reageert ze geïrriteerd op Leonard;
  • De flashback van Leonard waarin hij terugdenkt aan zijn vrouw tonen Catherine alleen. Ze suggereren eenzaamheid: Catherine naar buiten starend; buiten wachtend met haar rug tegen de muur; Catherine op de rug gezien.
  • Meerdere malen geeft Leonard te kennen dat hij niet met Lenny aangesproken wil worden. Zijn vrouw deed dat en hij verfoeide dat.
  • Leonard heeft financieel voordeel gehad bij de dood van Catherine (Scene met Teddy in de auto: “I was in insurance. We were well covered.” )

Algemeen wordt aangenomen dat Catherine niet overleed tijdens de (vermeende) aanval maar als gevolg van een door Leonard al dan niet bewust toegediende overdosis insuline. Mogelijk is de overdosering van Leonard geen ongeluk maar de finale doodslag voor Catharine omdat zij zowel zijn relatie met Natalie als zijn betrokkenheid bij de aanval vermoedt.

Waarheid en werkelijkheid

Omdat het verhaal verteld wordt door de ogen van Leonard wordt met de waarheid in het verhaal vaak erg economisch omgesprongen. Het verhaal wil ons doen geloven dat Leonard hierin de heldenrol speelt. De kijker moet sympathiseren met zijn wanhoop en zijn verwoede pogingen zijn leven op de rails te houden. En tenslotte dat de dood van Teddy betekenis heeft en niet de daad is van een psychopaat. Maar de kijker wordt om de tuin geleid. Zijn vermeende feiten, ook al zijn ze op zijn lichaam getatoeëerd, zijn niet zo hard als het verhaal ons wil laten geloven.

  • Leonard beantwoordt zijn zelfgestelde vraag “Do I lie to myself to be happy?” bevestigend (scène A);
  • Leonard stelt dat herinneringen niet te vertrouwen zijn. Feiten, geen herinneringen, zo doe je onderzoek. Een herinnering kan vervormt zijn. Het geheugen is een interpretatie, geen weergave. Herinneringen zijn irrelevant als je feiten hebt. Met deze opvatting geeft hij impliciet aan dat ook de flashbacks de waarheid niet weergeven.

Met welk recht mogen we zijn hoofdfeiten dan als waarheid beschouwen:

  • Leonard was een verzekeringsinspecteur;
  • Hij is verwond geraakt toen hij zijn vrouw probeerde te beschermen tijdens een verkrachtings- cq. moordpoging in de badkamer;
  • Hij wil hij wraak tegen de man (of mensen) die zijn vrouw vermoorden en zijn leven ruïneerden, maar hij weet niet wie of waar zij zijn. Eigenlijk weet hij zelfs niet eens of zij bestaan en of is zijn herinnering aan de aanval nauwkeurig is. Maar Leonard gaat te werk alsof hij het weet, alsof hij een zekere motivatie en een rationeel plan heeft.

Maar ook zijn hard bewijsmateriaal zoals zijn polaroids zijn minder hard als men zou mogen verwachten:

De polaroid van de zojuist vermoorde Jimmy geeft een ander beeld dan de gewurgde Jimmy op de vloer.
Soortgelijks zien we op de bierviltjes met de afspraak met Natalie. Het eerste viltje toont Leonard voordat hij Ferdy’s Bar binnengaat, het tweede in de tatoeagesalon.

 

Leonard zelf moet voor zichzelf een goed beeld hebben van wat volgens hem feiten zijn. Wat voor hem vaststaat laat hij op zijn lichaam tatoeëren. Hij vertelt de kijker dat hij alleen zijn eigen handschrift kan vertrouwen. Zijn handschrift op de polaroids is altijd in blokletters. Echter op het moment dat hij min of meer door Teddy gedwongen wordt een aantekening te maken bij de foto van Natalie is zijn handtekening plotseling schrijfschrift. Hiermee weet hij dat hij de aanwijzing niet serieus moet nemen.

Ook de zelf gemaakte tatoeages op zijn lichaam staan in blokletters. Er is echter één uitzondering, de tatoeage ‘Remember Sammy Jankis’. Geeft Leonard daarmee aan dat zijn verhaal over Sammy niet (geheel) de waarheid bevat?

Ook de aantekeningen in het politierapport zijn in twee verschillende handschriften opgetekend (scène 13).

De aanval

Uit Leonard’s verhaal moeten we opmaken dat er twee aanvallers waren. Eén van de aanvallers wurgt zijn vrouw met het douchegordijn. Deze wordt door Leonard neergeschoten. De tweede aanvaller slaat vervolgens Leonard neer. Het politierapport suggereert echter één aanvaller die zwaargewond (of dood) in Leonard huis wordt gevonden.

…kijken we in de immer zwart opgemaakte ogen van Natalie?

Maar ook de aanval wordt ons getoond door de ogen van Leonard scène J). Net als het verhaal van sammy Jankis is ook het verslag van de aanval een geconditioneerd verhaal. De onbetrouwbaarheid van de verslaglegging laat zich het beste aantonen met de verschillen in de flashbacks van de aanval. In de eerste flashback zoomt de camera in op de tegeltjesvloer van de badkamer, in de tweede flashback valt op deze tegelvloer een glazen pot kapot met blauwe badkristallen.
Leonard werkt nog steeds aan de conditionering van het gewenste verhaal. Hij speelt de gewenste zienswijze regelmatig na met een escort.
Aannemend dat de aanval daadwerkelijk een geconditioneerd verhaal is, mag met enige zekerheid geconcludeerd worden dat de aanval in werkelijk een ander verloop had. Omdat Leonard zich het werkelijk verloop niet wenst te herinneren duidt op een zekere mate van betrokkenheid van Leonard bij de aanval. Mogelijk is Leonard zelf een van de aanvallers en is John G. in werkelijkheid Leonard zelf. De zes getatoeëerde feiten komen dan ook overeen met het signalement van Leonard.
Een nauwkeurige beschouwing van de aanvaller die zich over Catherine buigt levert een verrassend beeld op…

Auto’s

Een duidelijke verwijzing van de regisseur Nolan dat niet alleen het geheugen onbetrouwbaar is maar ook de als feiten beschouwde waarnemingen van Leonard, is terug te vinden in de verandering van het kenteken van Teddy’s auto.

Teddy parkeert zijn auto voor het verlaten gebouw;
Leonard neemt het kenteken over op papier;
Een foutief kenteken wordt op zijn been getatoeëerd (I wordt 1);
Wanneer Leonard en Teddy Dodd wegbrengen is het kenteken definitief veranderd overeenkomstig zijn tatoeage

Maar er is meer met deze auto aan de hand. Op basis van het kenteken van deze auto dat op het been van Leonard getatoeëerd is komt Natalie met een kopie van het kentekenbewijs van de Chevrolet en het rijbewijs van Teddy. Omdat zowel het kenteken- als rijbewijs op naam staat van John Edward Gammell suggereert Natalie dat Teddy daardoor dé John G. is.
Maar de kopie van het rijbewijs is vervalst omdat als vervaldatum de niet bestaande datum 29-02-01 vermeld staat.

 

Waarschijnlijk is daardoor ook het kentekenbewijs vervalst en behoort de bruine Chevrolet, ofschoon hij er in rondrijdt, helemaal niet toe aan Teddy. Mogelijk spreekt Teddy opnieuw de waarheid als hij in scène V stelt dat de Chevrolet van Leonard is. De blauwe pick-up zou in dat geval van Teddy kunnen zijn. Om die reden wil hij zich dan ook voor deze auto laten fotograferen en krijgt Jimmy geen argwaan als de blauwe pick-up voor het verlaten gebouw geparkeerd staat.

Het verlaten huis

Het verlaten huis wordt tot tweemaal toe gebruikt in de film. De eerste keer wurgt Leonard Jimmy in dat huis, de tweede maal schiet hij er Teddy door het hoofd.
In de laatste zwartwit-scène (scène 22) wacht Leonard er op de komst van Jimmy. Hij tuurt daarbij door het raam. Gelijktijdig krijgt de kijker een flashback te zien van Catherine als ze door hetzelfde raam staart.
We mogen aannemen dat de flashback bedoeld is om aan te geven dat het verlaten huis het oude huis van Leonard en Catherine is dat na haar dood in verval is geraakt.

Tatoeage “I’ve done it”

Het fragment waarin Leonard met zijn vrouw op bed ligt (scène A)moet als een wensgedachte worden geïnterpreteerd. Rijdend in Jimmy’s auto, met de ogen gesloten, zich afvragend of de wereld nog wel bestaat als hij zijn ogen sluit, is hij voornemens de tekst “I’ve done it” op zijn borst te laten tatoeëren. In gedachte ziet hij de tekst al op zijn borst staan. Omdat Leonard in de veronderstelling leeft dat met de moord op Teddy de dood van zijn vrouw nu definitief gewroken is kan hij de gedachte aan zijn overleden vrouw aan zijn zijde de vrije loop laten.

 

Deze specifieke plaats bij zijn hart is reeds door Natalie opgemerkt. Hierop reageerde Leonard met de uitspraak: “Maybe it is for after I kill him.”
Als Natalie in het restaurant aan Leonard vraagt hoe hij weet wanneer zijn opdracht vervult is antwoordt hij met: “Besides, maybe I will take a picture..or get another freaky tattoo.
Ook op de foto van Leonard in euforie wijst hij naar het plekje bij zijn hart.